Bir Yabancı Dili Öğrenmeniz İçin Neleri Bilmeniz Gerekir? – Giriş

 

Yazar:

Paul Nation

Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi

Dilbilim ve Uygulamalı Dil Çalışmaları Bölümü

Wellington Victoria Üniversitesi

Yeni Zelanda

11 Ağustos 2014

 

Çeviren:

Kadir Vefa Tezel

Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Eğitim Fakültesi

 

Çevirenin Önsözü

Bu kitap dil öğrenenler ve dil öğretmenleri için birçok konuda net bilgi ile dolu son derece yararlı bir kaynaktır. İlgilenen herkesin kolayca ulaşmasını sağlamak için ücret talep etmeden hazırlanmıştır.

Dili öğrenme arzusu ile yola çıkan ve bu uğurda maddi ve bireysel fedakârlıklarda bulunan, çaba gösteren ancak kendisine vaat edilen hedeflere ulaşamadığı için bir süre sonra dil öğrenme isteğini kaybeden ya da dil öğrenmenin zor olduğuna inanmaya başlayan ya da kendisinin dil öğrenemeyeceğine kanaat getiren insanlardan tutun da, elindeki ders kitabını temel alıp, onda var olan her şeyi öğreten, bunun dışında bir şeyler öğretmek isteyerek bireysel olarak bir takım materyaller hazırlayan ya da kendisini mesleki olarak geliştirmek isteyen ve bunun için alanındaki en son gelişmeleri takip etmek için kongrelere giden, mesleki kuruluşlara veya tartışma platformlarına üye olan ancak bütün bunlara rağmen hala ne öğreteceği ve nasıl öğreteceği konusunda berraklaşmış düşüncelere sahip olamayan iyi niyetli birçok öğretmene yol gösteren öz yazılmış içeriği son derece bilgilendirici bir kitaptır.

Bu kitabı Türkçeye çevirerek birçok meslektaşıma ve yabancı dil öğrenmek isteyen insanlara yararlı bir kaynak kazandırdığım için oldukça mutluyum. Kitaba son halini vermemde emekleri bulunan öğrencilerim Mahsun Dursun, Selahattin İnan, Murat Kayabaşı ve Uğur Samet Bayar’a katkılarından dolayı teşekkür ederim. Ülkeme yararlı bir hizmet olduğunu düşündüğüm bu kitabın ülkemizde dil öğretimi ve öğrenimine yararlı bir bakış açısı getirmesi temennimdir. Okuyan herkese hayırlı olması dileklerimle.

Kadir Vefa Tezel

Bolu, 30 Kasım 2017

 

İçindekiler

Giriş

Yirmi adet dil öğrenme etkinliği

Kitabın özeti

Bölüm 1 Bir yabancı dili öğrenmek için ne yapmanız gerekiyor?

Bu kitapta açıklanan ilkelere uymak öğrenmeme yardımcı olacak mı?

İlke 1: İhtiyaçlarınız neler olduğuna karar verin ve sizin için en faydalı olanı öğrenin

İlke 2: Öğrenmenizi dengeleyin

İlke 3: Öğrenmeye yardımcı olan koşulları yerine getirin

İlke 4: Motive kalın ve çok çalışın – Yapılması gereken şeyleri yapın

Bölüm 2 İhtiyaçlarınızın neler olduğuna karar verin ve sizin için en faydalı olanı öğrenin

Dili neden öğreniyorsunuz?

Yabancı bir turist olmak için ne kadar dil öğrenmeniz gerekir?

Bir dizinleyici program kullanarak faydalı kelimeleri ve cümleleri bulmak

Halihazırda ne kadar bildiğinizi öğrenin

Bölüm 3 Öğrenmenizi dengeleyin-dinleme ve okuma yoluyla öğrenin

Bir dili dinleme yoluyla nasıl öğrenebilirsiniz?

Bir filmi seyretmek için ne kadar kelime bilmeye ihtiyacınız var

Bir dili okuma yoluyla nasıl öğrenirsiniz?

İlginizi çeken bir kitabı seçmek ve başından sonuna kadar karşılaştığınız bütün yeni kelimeleri öğrenmek iyi bir fikir midir?

Bölüm 4 Öğrenmenizi dengeleyin-konuşma ve yazma yoluyla öğrenin

Bir dili konuşma yoluyla nasıl öğrenirsiniz?

Bir dili yazma yoluyla nasıl öğrenirsiniz?

Bölüm 5 Öğrenmenizi dengeleyin-dilin özelliklerini planlı olarak çalışın

Planlı öğrenme olarak ne yapmalısınız?

Çok sözcüklü ifadeleri nasıl öğrenirsiniz?

İlgili kelimeleri birlikte öğrenmek iyi midir?

Telaffuzu nasıl öğrenirsiniz?

Dilbilgisini (veya herhangi bir şeyi) nasıl öğrenirsiniz?

Kelimeleri nasıl öğrenirsiniz?

Bölüm 6 Öğrenmenizi dengeleyin-bildiğiniz şeyleri kullanmada akıcı olun

Dinlemede akıcılığı geliştirmek

Konuşmada akıcılığı geliştirmek

Okumada akıcılığı geliştirmek

Yazmada akıcılığı geliştirmek

Bölüm 7 Öğrenmeye yardımcı olan koşulları yerine getirin

Öğrenme koşulları

Öğrenme koşullarını yerine getirmek

Öğretmenden en iyi şekilde yararlanmak

Öğretmen ne kadar gereklidir?

Bölüm 8 Motive kalın ve çok çalışın

Başka bir dili öğrenmek ne kadar sürer?

Motive kalın

Çok çalışın

Referanslar

Notlar

Not 2.1: Bütün kelimeler eşit mi yaratılmıştır?

Not 4.1: Çocuklar dili yetişkinlerden daha iyi mi öğrenir?

Not 5.1: Anahtar kelime tekniği nedir?

Not 8.1: Dil öğrenmenin en önemli ilkeleri nelerdir?

Not 8.2: Ne kadar okuma yapmanız gerekiyor?

 

Giriş

Bu kitap yabancı bir dil öğrenen yetişkinler içindir. Eğer İngilizce, Fransızca, Almanca, Endonezyaca, Çince, veya Samoaca gibi bir dili o dilin yaygın olarak konuşulmadığı bir ülkede öğreniyorsanız, o zaman bu kitap size yardımcı olacaktır.

Bu kitaptaki öneriler bir dili öğretmen olmadan kendi başınıza öğrendiğinizde veya öğretmen ile öğrenen tek kişi siz olduğunuzda veya öğretilen dersleri takip ettiğinizde işinize yarayabilir.

 

Dil Öğrenmenin Yirmi Tekniği

Bu kitap kendi başınıza yapabileceğiniz yirmi etkinliği anlatmaktadır. Bunlar, kitap boyunca görülen etkinlik kutularında anlatılmaktadır. Her etkinlik kutusu etkinliği anlatmakta ve yararlarını açıklamaktadır. Tüm etkinlikler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. Aşağıdaki tablodaki (3.1) sayısı, bu etkinliğin Bölüm 3’te bulunabileceğini ve o bölümdeki ilk etkinlik kutusunda olacağını belirtmektedir.

Bu kitap çok sayıda araştırmaya dayanmaktadır ancak kitabı olabildiğince kısa ve kullanışlı hale getirmek için yalnızca bir kaç çalışmadan bahsedilmiştir. Daha fazla referans için bkz. Nation, I.S.P. (2009) Teaching ESL/EFL Listening and Speaking. New York: Routledge, Nation, I.S.P. (2009) Teaching ESL/EFL Reading and Writing. New York: Routledge, ve Nation, P. (2013) What should Every EFL Teacher Know? Seoul: Compass Publishing.

 

KİTABIN ÖZETİ

Yabancı bir dili öğrenirken yapmanız gereken dört şey var:

İlke 1: İhtiyaçlarınızın neler olduğuna karar verin ve sizin için en yararlı olanı öğrenin

İlke 2: Öğrenme sürecini dört unsur arasında dengede tutun

İlke 3: Yararlı dil öğrenme etkinlikleri kullanarak öğrenmeye yardımcı olan koşulları yerine getirin

İlke 4: Motive kalın ve çok çalışın – Yapılması gerekenleri yapın

Dört unsur’un her birinin üzerinde de eşit miktarda zaman harcamanız gerekir:

1 ) anlam odaklı girdi yoluyla öğrenme (dinleme ve okuma)

2) anlam odaklı çıktı yoluyla öğrenme (konuşma ve yazma)

3 ) dil odaklı öğrenme (telaffuz, kelime, dilbilgisi vb. çalışma)

4) akıcılık gelişimi (bildiklerinizi kullanmada ustalaşmak)

 

Dil Öğrenme Etkinlikleri

Dili neden öğrendiğiniz konusunda net olmalısınız. Eğer temel amacınız dili konuşmaksa, çalışmanızın başlangıcında telaffuz konusunda biraz yardım almalısınız. Eğer temel amacınız okuma ise, düzenli olarak çok sayıda kelimeyi planlı olarak öğrenin ve okuma yapın.

Kullanmanız gereken yaklaşık yirmi dil öğrenme etkinliği var ve siz bu etkinliklerden iyi ve doğru bir denge kurarak nasıl yararlanacağınızı anlamalısınız. Bu etkinlikler kitaptaki etkinlik kutularında anlatılmaktadır.

Dili öğrenmeye başladığınızda, Paul Nation’ın web sitesinden o dil’in 120 maddelik hayatta kalma sözcüklerini edinin ve sözcük kartları kullanarak onları öğrenin. Eğer öğreneceğiniz dil için bir hayatta kalma sözcük listesi hazırlanmamışsa, İngilizce hayatta kalma listesini kullanın ve o dili konuşan birini bularak listeyi oluşturmada size yardım etmesini isteyin. Eğer tablet veya cep telefonu kullanmayı isterseniz, kelime kartlarıyla öğrenmek için iyi bir kelime kartı programı bulun. Bunun haricinde, bir tarafına yabancı kelime veya ifadeyi, öbür tarafa çevirisini yazmak için küçük kartlar kullanın. Hayatta kalma kelimelerini tekrar tekrar çalışarak gerçekten akıcılık elde edin.

Yabancı dilde sevdiğiniz bir film edinin ve senaryosunu web üzerinden bulun. Filmin bölümlerini senaryodan takip ederek birçok kez izleyin.

Yabancı dilde kısa bir kitap edinin ve bir sözlükle çalışmaya başlayın. Kolay bir kitap en iyi olandır ve o dili ana dili olarak konuşan çocukların, okulda kendilerine ilk defa okuma öğretilirken kullandıkları kitaplar iyi bir seçim olabilir. O kitabı okuyup bitirdiğinizde, en az iki kere, daha hızlı okuyun. Yinelenen sözcükleri çalışmak için, onları kelime kartlarına yazın.

Her hafta çok miktarda kolay okuma yapın.

Dili ana dili olarak konuşan biri ile yüz yüze veya internet üzerinden düzenli olarak konuşmak için ayarlama yapmaya çalışın. İnsanları selamlamak ve elveda demek, bir mağazada eşya satın almak, yardım istemek ve yön tarifi sormak gibi sık rastlanan durumlarda yararlı olacak rol yapma etkinlikleri gerçekleştirin. Bu rol yapma etkinliklerini birkaç kez tekrarlayın ki akıcı bir şekilde yapılabilir hale gelsinler. Bunların bir listesini tutun ki tekrar uygulanabilsinler ve birkaç hafta içinde değiştirilebilsinler.

Faydalı ifade ve cümleleri bir bütün olarak öğrenin, aynı zamanda onların parçalarını ve birbirlerine nasıl uyum sağladıklarını da anladığınızdan emin olun. Parçaları anlamak, tüm ifadeyi veya cümleyi hatırlamayı kolaylaştırır.

Yakın anlamlı, zıt anlamlı veya bir sözcük grubuna ait kelimeleri birlikte öğrenmekten kaçının. Sözcük grupları yılın ayları, meyveler, renkler, vücut bölümleri, ve giysiler gibi gruplardır. Eğer bu sözcükleri zıt anlamlarıyla beraber ikili olarak veya gruplar halinde öğrenirseniz, içlerindeki sözcükler birbirleriyle karıştırılır ve onları öğrenmek daha zor hale gelir.

Düzenli olarak telaffuz çalışmak ve telaffuz uygulaması yapmak için zaman ayırın, bunu tercihen dilin seslerini bilen bir öğretmenle birlikte yapın. Eğer Çince gibi kendi dilinizden çok farklı sesler kullanan bir dili öğreniyorsanız bu çok önemlidir.

 

Dil Öğrenme Koşulları

Öğrenmeyi destekleyen en önemli iki koşul aralıklı tekrar ve öğelere verilen dikkatin kalitesidir. Kalite öğrendiklerinizi hatırlayarak, hatırlama etkinliklerini farklılaştırarak, dil öğelerini analiz ederek ve ayrıntılarıyla inceleyerek ve onları planlı bir şekilde çalışarak artar.

Bir dili öğrenmek çok çaba gerektirir ve en yetenekli dil öğrencileri bile bir dili öğrenirken çok çalışırlar, bu nedenle dili kullanmadaki başarılarınızın farkında olarak ve dil konusundaki bilginizi arttırarak çok çalışmaya, düzenli çalışmaya ve motivasyonunuzu yüksek tutmaya hazır olun. Öğrenilecek kelimeler, okunacak sayfalar ve dinleme etkinliğinde harcanacak dakikalar için haftalık düzenli hedefler belirleyin. Yaptıklarınızın bir kaydını tutun, böylece ilerlemenizi görebilirsiniz.

(Devam Edecek: Bölüm 1 Bir Yabancı Dili Öğrenmek İçin Ne Yapmanız Gerekiyor?)